Gündiz sagatlarynyň uzalyp, gün şöhlesiniň has güýçli bolmagy bilen, köçelerde ýöremek, öňküden has köp adamyň fotohrom linzalary dakynýandygyny görmek kyn däl. Reseptli güneş gözlükleri soňky ýyllarda gözlük söwda pudagynda barha artýan girdeji çeşmesi bolup durýar we fotohrom linzalar tomusky satuwyň esasy bölegi bolmagynda galýar. Fotohrom linzalaryň bazarda we sarp edijilerde kabul edilmegi olaryň stilinden, ýagtylykdan goralmagyndan we sürüjilik bilen baglanyşykly zerurlyklaryndan gelip çykýar.
Häzirki wagtda has köp adam ultramelewşe şöhleleriniň deri üçin zyýanyndan habarly. Gün kremi, şemsiýeler, beýsbol kepkalary we hatda buzdan ýasalan ýüpek gol örtükleri tomusky gezelençler üçin möhüm zatlara öwrüldi. Ultramelewşe şöhleleriniň gözlere ýetirýän zyýany derrew gara deri ýaly aýdyň bolup bilmez, ýöne uzak möhletde aşa köp täsir etmek has agyr netijelere getirip biler. Katarakta we ýaş bilen baglanyşykly makula degenerasiýasy ýaly göz keselleriniň ultramelewşe şöhlesine gönüden-göni ýa-da gytaklaýyn baglanyşygynyň bardygy subut edildi. Häzirki wagtda hytaýly sarp edijileriň gün şöhlesi şertlerine esaslanýan "gün şöhlesi äýnegi haçan dakynmaly" diýen bir bitewi düşünjesi ýok. Köplenç daşarky yşyklandyryş gurşawy eýýäm ýagtylykdan goragy talap edýär, ýöne sarp edijileriň köpüsi onuň "gereksiz"digini duýýarlar we dakynmazlygy saýlaýarlar. Şuňa laýyklykda, dürli şertlerde adaty gün şöhlesi äýnekleri ýaly aýyrmagyň zerurlygy bolmazdan, hem gözüň düzedilmegini, hem-de ýagtylykdan goragy üpjün edýän fotohrom linzalar has köp adamyň arasynda kabul edilýär.
Fotohrom linzalaryň reňkini üýtgetmek prinsipi "fotohromizm" esasynda amala aşyrylýar. Daşarky gurşawda bu linzalar güneş äýneklerine meňzemek üçin garaňkylaşýar we içerki gurşawda arassa we şeffaf bolýar. Bu häsiýet kümüş galogenid diýlip atlandyrylýan madda bilen baglanyşyklydyr. Önümçilik prosesinde linza öndürijiler linzalaryň esasyny ýa-da plýonka gatlagyny kümüş galogenid mikrokristallary bilen doldurýarlar. Güýçli ýagtylyga sezewar edilende, kümüş galogenid kümüş ionlaryna we galogenid ionlaryna parçalanýar, ultramelewşe şöhlesiniň köp bölegini we görünýän şöhleleriň käbirini özüne siňdirýär. Daşky gurşawdaky ýagtylyk peselende, kümüş ionlary we galogenid ionlary mis oksidiniň peseldiji täsiri astynda kümüş galogenidine gaýtadan birleşýärler we linzanyň reňkiniň gaýtadan arassa we şeffaf bolýança ýagtylanmagyna sebäp bolýar.
Fotohrom linzalardaky reňkiň üýtgemegi birnäçe gaýtymly himiki reaksiýalaryň netijesidir, bu reaksiýalarda ýagtylyk (görünýän we ultramelewşe şöhleler bilen birlikde) möhüm rol oýnaýar. Elbetde, reňki üýtgetmek prosesiniň netijeliligine möwsümler we howa şertleri täsir edýär, şonuň üçin ol hemişe yzygiderli we durnukly täsiri saklamaýar.
Umuman aýdanyňda, güneşli howada ultramelewşe şöhleleriniň intensiwligi has güýçli bolýar, bu bolsa has güýçli fotohrom reaksiýasyna getirýär we linzalar ep-esli garaňkylaşýar. Tersine, bulutly günlerde, ultramelewşe şöhleleri we ýagtylygyň intensiwligi pes bolanda, linzalar has açyk görünýär. Mundan başga-da, temperatura ýokarlananda, fotohrom linzalaryň reňki kem-kemden ýagtylaşýar. Tersine, temperatura peselende, linzalar kem-kemden garaňkylaşýar. Sebäbi ýokary temperaturada öň dargaýan kümüş ionlary we galogenid ionlary ýokary energiýanyň täsiri bilen kümüş galogenidine gaýdyp gelýär we linzalaryň reňkini ýagtylaşdyrýar.
Fotohrom linzalar barada şeýle hem käbir umumy soraglar we bilim nokatlary bar:
Fotohrom linzalaryň ýagtylyk geçirijiligi/aýdyňlygy adaty linzalara garanyňda pesmi?
Ýokary hilli fotohrom linzalar işjeňleşdirilmedik ýagdaýynda düýbünden reňksiz bolýar we adaty linzalardan has pes ýagtylyk geçirijiligine eýe däl.
Fotohrom linzalaryň reňki näme üçin üýtgemeýär?
Fotohrom linzalaryň reňkiniň üýtgemezligi iki faktor bilen baglanyşykly: ýagtylyk şertleri we fotohrom agenti (kümüş galogenidi). Eger olar güýçli ýagtylykda we UB şöhlelenmesinde hem reňkini üýtgetmese, fotohrom agentiň zaýalanandygy mümkin.
Fotohrom linzalaryň reňk üýtgediji täsiri wagtyň geçmegi bilen hasam erbetleşermi?
Islendik adaty linzalar ýaly, fotohrom linzalaryň hem ömrü bar. Düzgünli ideg bilen olar, adatça, 2-3 ýyldan gowrak wagt hyzmat edýär.
Näme üçin fotohrom linzalar wagtyň geçmegi bilen hemişelik garaňkylaşýar?
Eger fotohrom linzalar wagtyň geçmegi bilen garaňkylaşyp, doly şeffaf reňke gaýdyp bilmese, bu olaryň fotohrom agentiniň reňki üýtgedenden soň asyl ýagdaýyna gaýdyp bilmeýändigi we netijede galyndy reňkiň emele gelmegi bilen baglanyşyklydyr. Bu hadysa pes hilli linzalarda has köp duş gelýär, gowy hilli fotohrom linzalarda bolsa bu mesele bolmaz.
Näme üçin çal reňkli linzalar bazarda iň köp duş gelýär?
Çal reňkli linzalar infragyzyl we UV şöhleleriniň 98% -ini özüne siňdirip bilýär. Çal reňkli linzalaryň iň uly artykmaçlygy, olaryň obýektleriň asyl reňklerini üýtgetmezligi we ýagtylygyň intensiwligini netijeli peseltmegidir. Olar ähli spektrlerde ýagtylygy deň derejede özüne siňdirýärler, şonuň üçin obýektler has garaňky görünýär, ýöne reňkiň düýpli bozulmalary bolmazdan, hakyky we tebigy görnüşi üpjün edýär. Mundan başga-da, çal reňk hemmeler üçin amatly bolan neýtral reňk bolup, ony bazarda has meşhur edýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 11-nji ýanwary