Linzalar köp adam üçin täze zat däl we miopiýany düzetmekde we äýnegi geýdirmekde esasy rol oýnaýan linzadyr. Linzalarda dürli görnüşli örtükler bar,ýaşyl örtükler, gök örtükler, gök-benewşe örtükler we hatda "ýerli tiran altyn örtükleri" diýlip atlandyrylýanlar (altyn reňkli örtükler üçin gepleşik termini).Linza örtükleriniň könelmegi we ýyrtylmagy gözlükleri çalşyrmagyň esasy sebäpleriniň biridir. Şu gün linza örtükleri bilen baglanyşykly bilimler barada öwreneliň.
Rezin linzalar peýda bolmazdan öň, bazarda diňe aýna linzalar bardy. Aýna linzalaryň ýokary synma görkezijisi, ýokary ýagtylyk geçirijiligi we ýokary gatylyk ýaly artykmaçlyklary bar, ýöne olaryň kemçilikleri hem bar: olar döwülmegi aňsat, agyr we howpsuz däl we başgalar.
Aýna linzalarynyň kemçiliklerini aradan aýyrmak üçin önüm öndürijiler linza öndürmek üçin aýnanyň ornuny tutmak üçin dürli materiallary öwrendiler we işläp düzdüler. Şeýle-de bolsa, bu alternatiwalar ideal bolmady - her bir materialyň öz artykmaçlyklary we kemçilikleri bar, bu bolsa ähli zerurlyklary kanagatlandyrýan deňagramly netijäni gazanmagy mümkin däl edýär. Bu hatda häzirki wagtda ulanylýan smola linzalaryny (smola materiallary) hem öz içine alýar.
Häzirki zaman rezin linzalary üçin örtük möhüm prosesdir.Rezin materiallary hem MR-7, MR-8, CR-39, PC we NK-55-C ýaly köp sanly klassifikasiýalara eýedir.Şeýle hem, her biriniň birneme tapawutly häsiýetleri bolan başga-da köp sanly smola materiallary bar. Aýna linzasy ýa-da smola linzasy bolsun, ýagtylyk linzanyň ýüzünden geçende, birnäçe optiki hadysalar ýüze çykýar: şöhlelenme, döwülme, siňdirilme, saçylma we geçirijilik.
Ýalpyldawuklyga garşy örtük
Ýagtylyk linzanyň ýüzleý serhedine ýetmezden öň, onuň ýagtylyk energiýasy 100% bolýar. Şeýle-de bolsa, ol linzanyň arka serhedinden çykyp, adamyň gözüne girende, ýagtylyk energiýasy indi 100% bolmaýar. Saklanan ýagtylyk energiýasynyň göterimi näçe ýokary bolsa, ýagtylyk geçirijiligi şonça gowy bolýar we suratyň hili we çözgüdi şonça ýokary bolýar.
Linza materialynyň berk görnüşi üçin şöhlelenme ýitgisini azaltmak ýagtylygyň geçirijiligini gowulandyrmagyň umumy usulydyr. Yşyk näçe köp şöhlelense, linzanyň ýagtylyk geçirijiligi şonça pes bolýar we surat hili şonça pes bolýar. Şonuň üçin şöhlelenme garşy serişde rezin linzalar üçin çözülmeli esasy meselä öwrüldi we şöhlelenme garşy örtükler (şeýle hem şöhlelenme garşy plýonkalar ýa-da AR örtükleri diýlip atlandyrylýar) linzalara şeýle ulanylýar (ilki başda, şöhlelenme garşy örtükler käbir optik linzalarda ulanylýardy).
Şöhle çykarmaýan örtükler interferensiýa prinsipini ulanýar. Olar örtülen linzanyň şöhle çykarmaýan gatlagynyň ýagtylygyň intensiwligini şöhlelendirmek ukyby bilen düşýän ýagtylygyň tolkun uzynlygy, örtügiň galyňlygy, örtügiň döwülme görkezijisi we linzanyň substratynyň döwülme görkezijisi ýaly faktorlaryň arasyndaky gatnaşygy kesgitleýär. Bu dizaýn örtükden geçýän ýagtylyk şöhleleriniň biri-birini ýok etmegine sebäp bolýar, bu bolsa linzanyň ýüzünde ýagtylyk energiýasynyň ýitgisini azaldýar we suratlaryň hilini we çözgüdini gowulandyrýar.
Şöhle çykarmaýan örtükleriň köpüsi titan oksidi we kobalt oksidi ýaly ýokary arassa metal oksidlerinden ýasalýar. Bu materiallar täsirli şöhle çykarmaýan täsir gazanmak üçin linzanyň ýüzüne buharlandyryş prosesi (wakuum buharlandyryş örtügi) arkaly çalynýar. Şöhle çykarmaýan örtük prosesinden soň galyndylaryň köpüsi galýar we bu örtükleriň köpüsi ýaşyl reňkde bolýar.
Prinsip boýunça, şöhle gaýtarmaýan örtükleriň reňkini gözegçilikde saklap bolýar - mysal üçin, olar gök örtükler, gök-benewşe örtükler, benewşe örtükler, çal örtükler we ş.m. görnüşinde öndürilip bilner. Dürli reňkdäki örtükler önümçilik prosesleri boýunça tapawutlanýar. Mysal hökmünde gök örtükleri alyp göreliň: gök örtükler has pes şöhle gaýtarma güýjüni gözegçilikde saklamagy talap edýär, bu bolsa olaryň örtük prosesini ýaşyl örtüklere garanyňda has kynlaşdyrýar. Şeýle-de bolsa, gök örtükler bilen ýaşyl örtükleriň arasyndaky ýagtylyk geçirijiliginiň tapawudy 1%-den az bolup biler.
Linza önümlerinde gök örtükler esasan orta we ýokary derejeli linzalarda ulanylýar. Prinsip boýunça, gök örtükler ýaşyl örtüklere garanyňda has ýokary ýagtylyk geçirijiligine eýedir (munuň "prinsip boýunça" bolandygyny bellemeli). Sebäbi ýagtylyk dürli tolkun uzynlyklaryndaky tolkunlaryň garyndysydyr we dürli tolkun uzynlyklaryndaky suratlaryň torly gatlakdaky ýerleşişi tapawutlanýar. Adaty ýagdaýlarda sary-ýaşyl ýagtylyk torly gatlakda takyk suratlandyrylýar we ýaşyl ýagtylyk wizual maglumata has köp goşant goşýar - şonuň üçin adam gözi ýaşyl ýagtylyga has duýgur bolýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 6-njy noýabry